ಅವರು ಅರಸು..

ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಸಾಕಾರಗೊಳಿಸಿದ ಅರಸು

ಮಹದೇವ ಪ್ರಕಾಶ್

ಕೃಪೆ : ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ

ಪೆರಿಯಾರ್ ಎಂದೇ ಪ್ರಖ್ಯಾತರಾದ ಇ.ವಿ. ರಾಮಸ್ವಾಮಿ ನಾಯ್ಕರ್ ಶತಮಾನಗಳಿಗೆ ಮೊದಲೇ ಶೋಷಿತ ಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು ಪುರೋಹಿತಶಾಹಿ ಕಪಿಮುಷ್ಠಿಯಿಂದ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುವ ವೈಚಾರಿಕ ಚಿಂತನೆಗೆ ಚಾಲನೆ ನೀಡಿದ್ದರು. ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರಭುತ್ವ ಸಾಧಿಸಿದ್ದ ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆ ಅಸಮಾನತೆ ಹಾಗು ವಿಗ್ರಹಾರಾಧನೆಯ ಒಂದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಶಾಪ ಎಂದು ಪೆರಿಯಾರ್ ಭಾವಿಸಿದ್ದರು. ಶೋಷಿತ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಗೌರವದ ಸ್ಥಾನಮಾನ ತಂದುಕೊಡುವುದು ಪೆರಿಯಾರ್ ಸಂಕಲ್ಪವಾಗಿತ್ತು. ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ, ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಹಾಗು ಶೈಕ್ಷಣಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಭುತ್ವ ಸಾಧಿಸಿದ್ದ ಹಿಂದೂ ಮತೀಯವಾದಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಶೋಷಿತ ಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು ಸಂಘಟಿಸುವುದು ಅಷ್ಟು ಸುಲಭದ ಮಾತಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ತಾವು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದ ”ಆತ್ಮಗೌರವ ಆಂದೋಳನ” ತನ್ನ ಗುರಿ ಸಾಧನೆಯಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸು ಸಾಧಿಸಿ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬೇಕು ಅನ್ನುವುದು ಅವರ ಆಶಯವಾಗಿತ್ತು. ಈ ದಿಸೆಯಲ್ಲಿ ತುಳಿತಕ್ಕೊಳಗಾದ ದಲಿತರು, ಹಿಂದುಳಿದವರು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಮುಸಲ್ಮಾನರೂ ”ಆತ್ಮಗೌರವ ಆಂದೋಳನ”ದಲ್ಲಿ ಭಾಗಿ ಆಗಬೇಕು ಅನ್ನುವುದು ಪೆರಿಯಾರ್ ಅವರ ಮನದ ಇಂಗಿತ ಆಗಿತ್ತು.

ಡಾ ರಾಜಕುಮಾರ್ ಜೊತೆ ದೇವರಾಜ ಅರಸು

ಅರೇಬಿಕ್‌ನಲ್ಲಿ ”ಇಸ್ಲಾಂ ಪದದ ಅರ್ಥ ಶಾಂತಿ, ವಿನಮ್ರತೆ, ಅರ್ಪಣೆ ಮತ್ತು ಭ್ರಾತೃತ್ವ. ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ವಿಗ್ರಹಾರಾಧನೆಗೆ ಅವಕಾಶ ಇಲ್ಲ , ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಶೂದ್ರ, ಪಂಚಮ ಎನ್ನುವ ತರತಮವಿಲ್ಲ. ಒಂದೇ ದೇವರು, ಒಂದೇ ಧರ್ಮದ ನೆಲಗಟ್ಟಿನ ಇಸ್ಲಾಂ ಸರ್ವ ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಸಾರುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ದಲಿತರು ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಮತಾಂತರಗೊಂಡಿದ್ದರು. ಇಸ್ಲಾಂ ಶೋಷಣೆಗೆ ಗುರಿಯಾದ ದಲಿತರಿಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನ ಮಾನ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿತ್ತು” ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಪೆರಿಯಾರ್ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಪೈಗಂಬರ್ ಅವರ ಪ್ರತಿ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬಕ್ಕೂ ತಪ್ಪದೆ ಹಾಜರಾಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಪೆರಿಯಾರ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ಮನಗೆದ್ದಿದ್ದರು. ಪೆರಿಯಾರ್ ಹಿಂದೂ ಪುರೋಹಿತಶಾಹಿ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ”ಆತ್ಮಗೌರವ ಆಂದೋಳನ”ದಲ್ಲಿ ದಲಿತರು, ಹಿಂದುಳಿದ ಸಮುದಾಯಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಮುಸಲ್ಮಾನರು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡರು. ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ‘ಆತ್ಮಗೌರವ ಆಂದೋಳನ’ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಜನಪರ ಹೋರಾಟವಾಯಿತು. ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ”ಜಾತಿ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆ”ಯ ಪರಿಣಾಮ, ದ್ರಾವಿಡ ಸಮುದಾಯ ಅವನತಿಯ ಹಾದಿ ಹಿಡಿದಿದೆ. ಇಂಥ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮುಸಲ್ಮಾನರೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲ ದ್ರಾವಿಡ ಸಮುದಾಯಗಳು ಸಂಘಟಿತರಾಗಬೇಕು ಎನ್ನುವ ಸಂದೇಶದೊಂದಿಗೆ ಪೆರಿಯಾರ್ ‘ದ್ರಾವಿಡ ಕಳಗಂ’ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಹಿಂದೂ ಪುರೋಹಿತಶಾಹಿಯ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಅವರಿಂದ ಜಸ್ಟೀಸ್ ಪಾರ್ಟಿ ಪ್ರಾರಂಭ ಆಯಿತು. 1915ರ ಸರಿಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ಪೆರಿಯಾರ್ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಿಸಿತು. ತುಳಿತಕ್ಕೊಳಗಾದವರ ಆತ್ಮಗೌರವ ರಕ್ಷಣೆ ಪರ ದನಿ ಹೊಸ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿವರ್ತನೆಗೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿತು. ಹೀಗೆ ಪೆರಿಯಾರ್ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಾನತೆಗಾಗಿ ‘ಆತ್ಮಗೌರವದ ಆಂದೋಳನ’ ನಡೆಸಿದರೆ, ಇಂಥದೊಂದು ಆಂದೋಳನ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗುವುದಕ್ಕೆ 70 ವರ್ಷಗಳಿಗೆ ಮೊದಲೇ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಸತಾರಾ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಾತ್ಮ ಜ್ಯೋತಿಬಾಫುಲೆಯವರು ತುಳಿತಕ್ಕೊಳಗಾದ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ಬೆಳಕು ನೀಡುವ ಮಹಾ ಮಣಿಹಕ್ಕೆ ಅಡಿಯಿಟ್ಟಿದ್ದರು. ಜ್ಞಾನದ ಮೇಲಣ ಅಧಿಪತ್ಯವೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಸರ್ವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ತಾವೇ ಸಾರ್ವಭೌಮರು, ಉಳಿವದರೆಲ್ಲರೂ ಜೀತಗಾರರು ಎನ್ನುವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸಮುದಾಯದ ನಂಬಿಕೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಜ್ಯೋತಿಬಾಫುಲೆ ಬಂಡಾಯ ಹೂಡಿದ್ದರು. ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಬೇರು ಬಿಟ್ಟಿರುವ ಮೌಢ್ಯ, ಅಸಮಾನತೆ, ಶೋಷಣೆಯನ್ನು ತೊಡೆದುಹಾಕುವ ದಿಸೆಯಲ್ಲಿ ತುಳಿತಕ್ಕೊಳಗಾದವರ ಹಕ್ಕು ಬಾಧ್ಯತೆಗಳ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸದ ಹೊರತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಪ್ರಭುತ್ವವನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಪ್ರಸಕ್ತ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಇದು ಸಾಧ್ಯವಾಗಬೇಕಾದರೆ ಅವರು ಶೈಕ್ಷಣಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಬುದ್ಧರಾಗಬೇಕು. ಪ್ರಸಕ್ತ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ತಳ ಸಮುದಾಯದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಭ್ಯುದಯಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ರೂಪಿಸಬೇಕೆಂದು ಜ್ಯೋತಿಬಾಫುಲೆಯವರು ಸಂಕಲ್ಪ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಇದಕ್ಕೆ ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯ ಹೆಸರಾಂತ ಚಿಂತಕ ಥಾಮಸ್ ಪೈನಿಯವರ ”ದ ರೈಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಮ್ಯಾನ್” ಎನ್ನುವ ಕೃತಿ ಅವರಿಗೆ ಪ್ರೇರಕ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿತ್ತು. ತದನಂತರ 1848ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪತ್ನಿ ಸಾವಿತ್ರಿ ಬಾಯಿಯವರ ಜೊತೆಗೂಡಿ ಜ್ಯೋತಿಬಾಫುಲೆ ಸತಾರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕುಗ್ರಾಮವೊಂದರಲ್ಲಿ ಶೋಷಿತ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಶಾಲೆಯೊಂದನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಶೋಷಿತ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡುವ ಜ್ಯೋತಿಬಾಫುಲೆ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಭಿಯಾನ ಸತಾರಾ ಗಡಿ ದಾಟಿ ಮತ್ತಿತರ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿತು. ಇದೇ ರೀತಿ ದಲಿತ ಸಮುದಾಯದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಬದ್ಧ ಕಂಕಣರಾಗಿ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲರಾದವರು ಡಾ. ಬಿ.ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್. ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ 1923ರಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾರಿಸ್ಟರ್ ಆಫ್ ಲಾ ಪದವಿ ಪಡೆದು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದ ಡಾ. ಬಿ.ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ 1924ರಲ್ಲಿ ”ಬಹಿಷ್ಕೃತ ಹಿತಕಾರಿ ಸಭಾ” ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಈ ಮೂಲಕ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬೇರೂರಿದ್ದ ಶ್ರೇಣೀಕೃತ ಸಾಮಾಜಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವಿರುದ್ಧ ನಿರಂತರ ಸಮರ ಸಾರಿದರು. ”ನಿಜ ಅಧಿಕಾರದ ನೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ನ್ಯಾಯಯುತವಾದ ಪಾಲನ್ನು ನೀಡದ ಜನತಾಂತ್ರಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಅರ್ಥವೇ ಇಲ್ಲ” ಎನ್ನುವುದು ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರ ಅಸ್ಖಲಿತ ನಿಲುವಾಗಿತ್ತು. ಭಾರತದ ಪ್ರಥಮ ಕಾನೂನು ಸಚಿವರಾಗಿ ಸಂವಿಧಾನ ಕರಡು ರಚನಾ ಸಮಿತಿ ಪ್ರಥಮ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಔದಾಸೀನ್ಯಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾಗಿದ್ದ ದಲಿತರಿಗೆ ರಾಜಕೀಯ ಹಾಗು ಉದ್ಯೋಗ ಮೀಸಲಾತಿ ದೊರಕಿಸುವ ಕಾಯಕದಲ್ಲಿ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಗುರಿ ಸಾಧಿಸಿದರು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಈಗ ಭಾರತದ ಸಂಸತ್‌ನಲ್ಲಿ 131 ಲೋಕಸಭಾ ಸದಸ್ಯರು ವಿವಿಧ ವಿಧಾನಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ 1050ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಶಾಸಕ ಸ್ಥಾನ ದಲಿತ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ದೊರೆಯುವಂತಾಯಿತು. ಆದರೆ ನಿಜ ರಾಜಕೀಯ ಅಧಿಕಾರ ದೊರೆಯಲಿಲ್ಲ. ಅದು ಮೇಲ್ವರ್ಗಗಳಿಗೆ ಕಪಿಮುಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿತ್ತು. ಇಂಥ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಶೋಷಿತರಿಗೆ ”ನಿಜ ರಾಜಕೀಯ ಅಧಿಕಾರ” ಎನ್ನುವ ಚಿಂತನೆಗೆ ಚಾಲನೆ ನೀಡಿದ್ದು ಕರ್ನಾಟಕದ ದೇವರಾಜ ಅರಸು ಅವರು.

ಮೈಸೂರು ‘ಕರ್ನಾಟಕ’ವಾದಾಗ

ಈ ದಿಸೆಯಲ್ಲಿ 1969ರ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ವಿಭಜನೆಗೆ ಭಾರತ ರಾಜಕಾರಣದ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಘಟ್ಟ. ಪುರೋಹಿತಶಾಹಿ ಹಾಗು ಯಜಮಾನಿಕೆ ರಾಜಕಾರಣದ ವಿರುದ್ಧ ಶೋಷಿತರು ಸಂಘಟಿತರಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿದ್ದ ಸಂಧಿಕಾಲ. ಅಂದಿನ ಪ್ರಧಾನಿ ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿಯವರನ್ನು ಹದ್ದುಬಸ್ತಿನಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎನ್ನುವ ಯಜಮಾನಿಕೆ ರಾಜಕಾರಣದ ಅತಿರಥ – ಮಹಾರಥರಾಗಿದ್ದ ಎಸ್. ನಿಜಲಿಂಗಪ್ಪ , ಎಸ್.ಕೆ. ಪಾಟೀಲ್, ಮೊರಾರ್ಜಿ ದೇಸಾಯಿ, ಅತ್ಯುಲ್ ಘೋಷ್, ಕಾಮರಾಜ್ ಮುಂತಾದವರ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯನ್ನು ಧೂಳಿಪಟ ಮಾಡಿದ್ದ ಪರ್ವಕಾಲ. ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜಧಾನಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಲಾಲ್‌ಬಾಗ್ ಗಾಜಿನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ವಿಭಜನೆಗೊಂಡ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಭಾರತ ರಾಜಕಾರಣದಲ್ಲಿ ”ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ” ಚಿಂತನೆಗೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿತು. ಗಂಭೀರ ರಾಜಕೀಯ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದಾದ ಇಂಥದೊಂದು ”ರಾಜಕೀಯ ಸಿದ್ದಾಂತ” ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿಯವರ ಕಿವಿಗೆ ಹಾಕಿದ್ದೇ ದೇವರಾಜ ಅರಸು. ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ, ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಬಲಾಢ್ಯರಾಗಿದ್ದ ಮೇಲ್ವರ್ಗಗಳು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳವಳಿಯ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದರು. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಾನಂತರ ದೊರೆತ ರಾಜಕೀಯ ಪರಮಾಧಿಕಾರವೂ ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಅವರ ಕಪಿಮುಷ್ಟಿಗೆ ಸಿಲುಕಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ದೇವರಾಜ ಅರಸು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಶೋಷಿತ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನ, ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅರ್ಹತೆ, ಆರ್ಥಿಕ ಸಬಲತೆ ದೊರೆಯುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ರಾಜಕೀಯ ಅಧಿಕಾರವೂ ದೊರೆತಾಗ ಮಾತ್ರ, ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಸಿದ್ದಾಂತದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆ ಸಾಧಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ಭಾವಿಸಿದ್ದರು. ಪ್ರಸಕ್ತ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಪುರೋಹಿತಶಾಹಿಗಳು ಹಾಗು ಯಜಮಾನಿಕೆ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ವಾರಸುದಾರರ ಪ್ರಭುತ್ವಕ್ಕೆ ಕಡಿವಾಣ ಹಾಕಿ, ಶತಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಅಧಿಕಾರ ವಂಚಿತರಾಗಿದ್ದ ದಲಿತರು, ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರು, ಹಿಂದುಳಿದವರಿಗೆ ರಾಜಕೀಯ ಅಧಿಕಾರ ದೊರೆಯಬೇಕು ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಸ್ವಯಂ ದೇವರಾಜ ಅರಸು ಅವರು 1972ರ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ದಲಿತ, ಹಿಂದುಳಿದ, ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ದಾಖಲೆಯ 133 ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿದರು. ”ಬೇಡ ಸಮುದಾಯದ ವಾಲ್ಮಿಕಿ ರಾಮಾಯಣ ಬರೆದ, ಹಾಗೆಯೇ ಬೇಡ ಸಮುದಾಯದ ಎಲ್.ಜಿ. ಹಾವನೂರರಿಂದ ಹಿಂದುಳಿದ ಸಮುದಾಯಗಳ ಹಣೆಬರಹ ಬದಲಿಸುವ ಶಾಸನ ರಚಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ” ಎಂದು ಘೋಷಿಸುವ ಮೂಲಕ ಹಿಂದುಳಿದ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಾತಿ ದೊರಕಿಸುವ ಹಾವನೂರ್ ಆಯೋಗದ ವರದಿಗೆ ಪ್ರೇರಕ ಶಕ್ತಿಯಾದರು. ಅಂದು ಅವರ ಚಿಂತನೆಯ ಮೂಸೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್.ಜಿ. ಹಾವನೂರ್ ಪರಿಶ್ರಮದಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡ ಹಾವನೂರು ಆಯೋಗದ ವರದಿಯ ಪರಿಣಾಮ ಪ್ರಭಾವಗಳು ಕೇವಲ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತಗೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಭಾರತದ ಉದ್ದಗಲಕ್ಕೂ ಇದರ ಪ್ರಭಾವ ವ್ಯಾಪಿಸಿತು. 1978ರಲ್ಲಿ ಅಂದಿನ ಬಿಹಾರದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಕರ್ಪೂರಿ ಠಾಕೂರ್, ಹಾವನೂರು ಆಯೋಗದ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಾತಿ ದೊರಕಿಸುವ ವರದಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸಲು ಮುಂದಾದರು. 1977ರಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರ ಸೂತ್ರ ಹಿಡಿದ ಜನತಾ ಪಕ್ಷದ ಸರ್ಕಾರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಮಾದರಿ ಅನುಸರಿಸಿ ಮಂಡಲ್ ಆಯೋಗ ರಚಿಸಿತು. ಹೀಗೆ ಮಹಾತ್ಮ ಜ್ಯೋತಿಬಾಫುಲೆ, ಪೆರಿಯಾರ್ ರಾಮಸ್ವಾಮಿ ನಾಯ್ಕರ್, ಡಾ. ಬಿ.ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಅಡಿಯಿಟ್ಟ ದೇವರಾಜ ಅರಸು ಭಾರತ ರಾಜಕಾರಣದಲ್ಲಿ ಶೋಷಿತರಿಗೆ ನಿಜ ರಾಜಕೀಯ ಅಧಿಕಾರ ದೊರೆಯಲು ಕಾರಣರಾದರು. ಈ ಮೂಲಕ ಅವರು ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ನಿಜ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸಾಕಾರಗೊಳಿಸಿದ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ಹರಿಕಾರರಾದರು. ಆಗಸ್ಟ್ 20 ದೇವರಾಜ ಅರಸು ಜನ್ಮ ದಿನಾಚರಣೆ.  ]]>

‍ಲೇಖಕರು G

August 20, 2012

ಹದಿನಾಲ್ಕರ ಸಂಭ್ರಮದಲ್ಲಿ ‘ಅವಧಿ’

ಅವಧಿಗೆ ಇಮೇಲ್ ಮೂಲಕ ಚಂದಾದಾರರಾಗಿ

ಅವಧಿ‌ಯ ಹೊಸ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಇಮೇಲ್ ಮೂಲಕ ಪಡೆಯಲು ಇದು ಸುಲಭ ಮಾರ್ಗ

ಈ ಪೋಸ್ಟರ್ ಮೇಲೆ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ.. ‘ಬಹುರೂಪಿ’ ಶಾಪ್ ಗೆ ಬನ್ನಿ..

ನಿಮಗೆ ಇವೂ ಇಷ್ಟವಾಗಬಹುದು…

ಐದು ದಶಕಗಳ ಹಿಂದೆ

ಐದು ದಶಕಗಳ ಹಿಂದೆ

ಶ್ಯಾಮಲಾ ಮಾಧವ ಕೋವಿಡ್ ಸಂಕಷ್ಟದ ಈ ದುಷ್ಕರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಐದು ದಶಕಗಳ ಹಿಂದಿನ ದುರ್ಭರ ದಿನಗಳು ನೆನಪಾಗುತ್ತಿವೆ. ರೇಬಿಸ್ ಹಾಗೂ ಟೆಟನಸ್ ಬಗ್ಗೆ...

ಡೀಗೋ ಮರಾಡೋನಾ… ಹೀಗೂ ದೇವರಾಗಬಹುದು!

ಡೀಗೋ ಮರಾಡೋನಾ… ಹೀಗೂ ದೇವರಾಗಬಹುದು!

ರಮಾಕಾಂತ್ ಆರ್ಯನ್‌ ಅವನು ಕಾಲ ಹೆಬ್ಬರಳ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವವನ್ನೇ ಪುಟಿಪುಟಿದು ಕುಣಿಸಿದವನು. ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಅವನು ಓಡಿದ, ಓಡಾಡಿದ...

೧ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ

ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಒಂದನ್ನು ಸೇರಿಸಿ

Your email address will not be published. Required fields are marked *

ಅವಧಿ‌ ಮ್ಯಾಗ್‌ಗೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ಚಂದಾದಾರರಾಗಿ‍

ನಮ್ಮ ಮೇಲಿಂಗ್‌ ಲಿಸ್ಟ್‌ಗೆ ಚಂದಾದಾರರಾಗುವುದರಿಂದ ಅವಧಿಯ ಹೊಸ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಇಮೇಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಡೆಯಬಹುದು. 

 

ಧನ್ಯವಾದಗಳು, ನೀವೀಗ ಅವಧಿಯ ಚಂದಾದಾರರಾಗಿದ್ದೀರಿ!

Pin It on Pinterest

Share This
%d bloggers like this: