ಪುರುಷೋತ್ತಮ ಬಿಳಿಮಲೆ ಕಾಲ೦ : ಕಮಿ ಮತ್ತು ಕುಲೆ

ಕಮಿ ಮತ್ತು ಕುಲೆ

– ಪುರುಷೋತ್ತಮ ಬಿಳಿಮಲೆ

ಉತ್ತರ ಜಪಾನಿನ ನಾರಾ ಎಂಬ ಇತಿಹಾಸ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪೇಟೆಯಿಂದ ಅನತಿ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಬುನ್ರಾಕು ಎಂಬ ಆಚರಾಣತ್ಮಕ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ನೋಡಲು ಗೆಳೆಯ ಸುಮಿಯೋ ಮೊರಿಜಿರಿ ಜೊತೆ ಹೋಗಿದ್ದೆ. ನಾಲ್ಕಾರು ಹುಡುಗರನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಅಲ್ಲಿ ಸೇರಿದವರೆಲ್ಲ ಹಿರಿಯರು. ಪ್ರದರ್ಶನ ಆರಂಭವಾಗುವ ಮುನ್ನ ಆ ಹಿರಿಯರೆಲ್ಲ ಬುನ್ರಾಕು ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ರಂಗಸ್ಥಳದ ಹಿಂದುಗಡೆ ಇರುವ ಬೃಹತ್ ಮರವೊಂದರ ಕೆಳಗೆ ಗುಂಪು ಸೇರಿದರು. ಆ ಮರದ ಮೇಲೆ ಇರುವ ಕಮಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಥರ್ಿಸಿ ಮುಂದೆ ನಡೆಯುವ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಯಶಸ್ಸು ದೊರೆಯುವಂತೆ ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವರೆಲ್ಲ ಅಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದರು. ಪುಟ್ಟ ಮಡಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನೀರು ತುಂಬಿಸಿ ಅರ್ಧ ಬೇಯಿಸಿದ ಕೆಲವು ಬಗೆಯ ತಿಂಡಿ ಇರಿಸಿ, ಬೆನ್ನು ಬಾಗಿಸಿ ಎಲ್ಲರೂ ಮರದ ಮೇಲಿರುವ ಕಮಿಗಳಿಗೆ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಅದೇ ಮರದ ಕೆಲವು ರೆಂಬೆಗಳನ್ನು ನೆಲದ ಮೇಲಿರಿಸಿ, ಅವುಗಳ ಮೂಲಕ ನೆಲಕ್ಕೆ ಇಳಿದು ಬರುವಂತೆ ಬೇಡುವ ಮಂತ್ರದಂಥ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದರು. ನನ್ನ ಜೊತೆಗಿದ್ದ ಸಹಾಯಕಿ ಮಿನಕವಾ ಹೇಳಿದಳು-‘ಈ ಕಮಿಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ವಿವರಿಸುವುದು ಕಷ್ಟ. ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಅವು ಸತ್ತು ಹೋಗಿರುವ ಹಿರಿಯರ ಆತ್ಮಗಳು. ಈ ಊರಿನ ಕಮಿಗಳು ಇಲ್ಲಿನ ಮರದ ಮೇಲೆ ನೆಲೆಸಿವೆ. ಯಾವುದೇ ಒಳ್ಳೆಯ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಮುನ್ನ ಆ ಆತ್ಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಥರ್ಿಸುವುದು ನಮ್ಮ ಕರ್ತವ್ಯ. ಕಮಿಗಳು ಮರದ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಬೆಟ್ಟಗಳ ಮೇಲೆಯೂ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ. ಹಾಯಚಿನೆ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಕಮಿಗಳಿವೆ’ . ಮಿನಕವಾಳ ವಿವರಣೆಯಿಂದ ಬೆಚ್ಚಿಬಿದ್ದ ನಾನು ಮುಂದೆ ಹಾಯಚಿನೆ, ಅಕಿತಾ, ನಿಕ್ಕೋ ಮೊದಲಾದೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಗುರಾ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಮೊದಲು ಕಮಿಯನ್ನು ಪ್ರಾಥರ್ಿಸುವುದನ್ನು ಕಂಡೆ. ಕಮಿಗಳ ಬಗೆಗೆ ನನ್ನ ಕುತೂಹಲ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಬೇಡ ಬೇಡವೆಂದರೂ ನನಗೆ ಕಮಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ ತುಳುನಾಡಿನ ಕುಲೆಗಳೂ, ಕೇರಳದ ಕಾರಣವರ್ ಗಳೂ ನೆನಪಾಗತೊಡಗಿದವು. ಕುಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರಣವರ್ ಗಳು ಕೂಡಾ ಜಪಾನಿನ ಕಮಿಗಳ ಹಾಗೆ ಸತ್ತವರ ಆತ್ಮಗಳು. ಇವು ಮನುಷ್ಯರ ಸಾವಿನ ಆನಂತರ ಅಮೂರ್ತವಾಗಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯರ ಈ ಆತ್ಮಗಳನ್ನು ತಪ್ಪದೇ ಸ್ಮರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಮೂಲತಹ ಸಾವು ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬನನ್ನು ಕಳಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಮನುಷ್ಯನೊಬ್ಬ ಸಾವಿನಿಂದ ಇಲ್ಲವಾದಾಗ ಆ ಮನೆ ತನ್ನ ಸಮತೋಲವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆಗ ಉಂಟಾದ ಅಸಮತೋಲವನ್ನು ಶಮನಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನಿದರ್ಿಷ್ಟ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯೊಂದು ಕೆಲವು ಬಗೆಯ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ಆಚರಣೆಗಳು ಸಾವಿನ ಆನಂತರ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 16 ದಿನಗಳ ವರೆಗೆ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸತ್ತವನನ್ನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ‘ಇಲ್ಲ’ ಎಂದು ಜನರು ಭಾವಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲು ಮುಂದಿನ ಹದಿನಾರು ದಿವಸಗಳ ಕಾಲ ಮೃತನು ಕುಲೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮೊಡನೆಯೇ ಇರುತ್ತಾನೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗೆ ಭಾವಿಸುವುದರಿಂದಲೇ ಸತ್ತುಹೋದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ನೀರು, ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳವೊಂದನ್ನು ಒದಗಿಸಿ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ‘ನೀರ್ ನೆರಳಿಗೆ ಇಡುವುದು’ ಎಂಬ ಆಚರಣೆಯ ಮೂಲಕ ಮೃತನು ನೀರು ಕುಡಿಯುವುದನ್ನು ಖಾತ್ರಿಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುವುದು. ಆಹಾರವನ್ನಿಟ್ಟು, ಅದನ್ನು ಸೇವಿಸಲು ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಗುವುದು. ಮೃತನ ಶವವನ್ನಿರಿಸಿದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಬೂದಿ ಹರಡಿ, ಅದರಲ್ಲಿ ಮೃತನ ಹೆಜ್ಜೆ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಕಾಣಲಾಗುವುದು. ಮೃತನು ಮನೆಯೊಳಗೆ ನಡೆದಾಡುವ ಸಪ್ಪಳವನ್ನು, ಕೇಳಿಸಿಕೊಂಡು ತಮ್ಮ ಆಪ್ತರಿಗೆ ಅದನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ಮೃತನು ತೀರಿಕೊಂಡ ದಿನದಿಂದ ಮುಂದಿನ ಹದಿನಾರು ದಿವಸಗಳವರೆಗೆ ಮೃತನಿಗೆ ಮನೆಯೊಳಗಡೆ ಸ್ಥಾನ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹದಿನಾರನೇ ದಿನ ಒಟ್ಟು ಹದಿನಾರು ಬಾಳೆ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಸಾಲಾಗಿ ಇರಿಸಿ, ಅದರಿಂದ ಒಂದನ್ನು ತೆಗೆದು, ಕೊನೆಗೆ ಹೊಸದಾದ ಇನ್ನೊಂದನ್ನು ಸೇರಿಸಿ, ಮತ್ತೆ ಹದಿನಾರು ಎಲೆಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ಹದಿನಾರು ಕುಲೆಗಳೇ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ‘ಕಾರಣವರ್’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ಗತಿಸಿದ ಹಿರಿಯರನ್ನು ಈ ಪದ ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ. ಹದಿನಾರರ ಈ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಗಂಡಸರಿಗೂ ಹೆಂಗಸರಿಗೂ ಸಮಾನ ಸ್ಥಾನ. ಹೀಗೆ ‘ಕೊಲೆ’ಯು ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗುವುದು ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಸತ್ತಂದಿನಿಂದ ಮತ್ತು ಕೊಲೆಯ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಪೂತರ್ಿ ನಿರಸನಗೊಳ್ಳುವುದು ಸತ್ತ ಹದಿನಾರನೇ ದಿನಕ್ಕೆ. ಈ ಹದಿನಾರು ದಿನಗಳನ್ನು ‘ಮಧ್ಯಂತರ ಜಗತ್ತು’ ಎಂದು ಕರೆಯಬಹುದು. ಇದು ನಿಜವಾಗಲೂ ಇರುವ ಮತ್ತು ಪೂತರ್ಿಯಾಗಿ ಇಲ್ಲವಾಗುವ ಸ್ಥಿತಿಯ ನಡುವಣ ದಿನಗಳು. ನೈಜ ಮತ್ತು ಭ್ರಮೆಯ ಹದವಾದ ಬೆರಕೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಭ್ರಾಮಕ ಲೋಕ ನಿಮರ್ಾಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾಲ, ವ್ಯಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳಗಳೂ ಐಕ್ಯಗೊಂಡು ಈ ಮಧ್ಯಂತರ ಜಗತ್ತಿನ ಸೀಮಾರೇಖೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತವೆ. ಸಾವು ಸಂಭವಿಸಿದಲ್ಲಿಂದ ಮುಂದೆ ಹದಿನಾರನೇ ದಿವಸದವರೆಗೆ ಕಾಲವನ್ನು ಮೈಲಿಗೆಯಾಗಿಸಿ, ಅಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸಲಾಗುವುದು. ಗಡ್ಡ-ಮೀಸೆ ಬೋಳಿಸಿ, ಬಿಳಿಬಟ್ಟೆ ಉಡಿಸಿ, ಮೃತನ ಕುಟುಂಬದವರನ್ನು ಇತರರಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿ, ಮೈಲಿಗೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸಲಾಗುವುದು. ಮಡಿವಾಳನೂ ಮೈಲಿಗೆ ಕಳೆಯುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮನೆಯೊಳಗಿನ ಅಡುಗೆ ಮನೆಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರವಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ಇಡೀ ಮನೆಯ ಜಾಗವನ್ನು ಸಾವಿನ ಆವರಣವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದು. ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಸೇವಿಸುವ ಆಹಾರದಲ್ಲಿಯೂ ಅಂಥ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಹದಿನಾರನೇ ದಿವಸದಂದು ಈ ಮಧ್ಯಂತರ ಜಗತ್ತಿನ ಸೀಮಾರೇಖೆಗಳು ಆಳಿಸಿ ಹೋಗುತ್ತವೆ. ಮಧ್ಯಂತರ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಎಲ್ಲ ವಸ್ತುಗಳು ವಾಸ್ತವ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವೇ ಆಗಿವೆ. ಆದರೆ ಅವನ್ನು ಇರುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ ತಿರುವು ಮುರುವಾಗಿಸಿ ಬಳಸಲಾಗುವುದು. ಅಡಿಮೇಲಾಗಿಸಿದ ಅಂಗಿ, ಎಡಗೈ ಬಳಕೆ, ಅಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ, ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಹದಿನಾರನೇ ದಿವಸದ ಆನಂತರ ಮತ್ತೆ ಅವೆಲ್ಲ ವಾಸ್ತವ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತವೆ. ಸತ್ತ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ನೈಜ ಲೋಕದೊಂದಿಗಣ ತನ್ನ ಎಲ್ಲ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆಂದೂ ಸ್ಥಾಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾರದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಡಿದುಕೊಂಡಿರುತ್ತಾನೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಆತ ಬದುಕಿದ್ದಾಗ ಏರ್ಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಸಂಬಂಧಗಳೆಲ್ಲ ಸಾವಿನಲ್ಲಿ ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಕುಟುಂಬದ ನಿಯಾಮಕತೆಗಳೆಲ್ಲ ಸಡಿಲಿಹೋಗಿ ಅಲ್ಲಿ ವಿಚಿತ್ರವಾದ ಏರುಪೇರು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂಥ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಗಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ನೈಜಲೋಕ ಕಳೆದುಕೊಂಡದ್ದನ್ನು, ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕವಾಗಿ ಪುನರ್ ನಿಮರ್ಿಸಿಕೊಂಡು, ಮಾನಸಿಕ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುವುದು. ಸಂಸ್ಕೃತಿಯೊಂದಕ್ಕೆ ಸಾವಿನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಂತರ ಜಗತ್ತು ಬೇಕಾದ್ದೇ ಈ ಪುನರ್ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಗಾಗಿ, ಇದು ಕುಟುಂಬವೊಂದರಲ್ಲಿ ಸಾವಿನ ಕಾರಣವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತತೆಯನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಪರಿಹರಿಸುತ್ತದೆ. ಆಥರ್ಿಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಏರುಪೇರುಗಳನ್ನು ಒಂದು ರಾಜೀ ಸೂತ್ರದ ಮೂಲಕ ಅದು ಶಮನಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಮುಂದೆ ಕಳಕೊಂಡಾಗ ಉಂಟಾದ ಸ್ಥಿತಿಯೇ ಒಂದು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟು, ಸಮಸ್ಯೆ ಇತ್ಯರ್ಥಗೊಳ್ಳಬಹುದು. ಇಲ್ಲವೇ ಬೇರೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಆ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡು ಕೊರತೆಯನ್ನು ತುಂಬಬಹುದು. ಏನಿದ್ದರೂ ಸಾವು ಉಂಟು ಮಾಡಿದ ಒಂದುಬಗೆಯ ಶೂನ್ಯವನ್ನು ಮಧ್ಯಂತರ ಜಗತ್ತು ತುಂಬಿಕೊಡುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯವಾದ ಸಂಗತಿಯಾಗಿದೆ. ಕುಟುಂಬವೊಂದರ ಸ್ವಾಸ್ಥ್ಯದ ಉಳಿಕೆಗೆ ಇಂಥ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳು ಅವಶ್ಯಕ. ಜಪಾನಿನ ಕಮಿಗಳು ಮತ್ತು ತುಳುನಾಡಿನ ಕುಲೆಗಳಿಗೆ ನನ್ನ ಪ್ರಕಾರ ಯಾವುದೇ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿಲ್ಲ. ಈ ಕುರಿತು ನಮ್ಮ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಇನ್ನಷ್ಟು ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲಬೇಕು. ಪಶ್ಚಿಮದ ಕಡೆಗೇ ನೋಡುವ ನಾವು ಇನ್ನಾದರೂ ಪೂರ್ವದ ಕಡೆ ಮುಖ ಮಾಡುವುವುದು ಇಂದಿನ ಅಗ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.

ಚಿತ್ರ 1. ಕಮಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಿರುವ ಜಪಾನೀಯರು

ಚಿತ್ರ 2. ಕುಲೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಿರುವ ತುಳುವರು

]]>

‍ಲೇಖಕರು G

May 30, 2012

ಹದಿನಾಲ್ಕರ ಸಂಭ್ರಮದಲ್ಲಿ ‘ಅವಧಿ’

ಅವಧಿಗೆ ಇಮೇಲ್ ಮೂಲಕ ಚಂದಾದಾರರಾಗಿ

ಅವಧಿ‌ಯ ಹೊಸ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಇಮೇಲ್ ಮೂಲಕ ಪಡೆಯಲು ಇದು ಸುಲಭ ಮಾರ್ಗ

ಈ ಪೋಸ್ಟರ್ ಮೇಲೆ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ.. ‘ಬಹುರೂಪಿ’ ಶಾಪ್ ಗೆ ಬನ್ನಿ..

ನಿಮಗೆ ಇವೂ ಇಷ್ಟವಾಗಬಹುದು…

ಹೆರಬೈಲು ದ್ಯಾವರ ಕೋಳಿಪಳ್ದಿ ಊಟ ಮತ್ತು ಬೊಚ್ಚ ಗಿರಿಯಣ್ಣ ಮಾಸ್ತರ

ಹೆರಬೈಲು ದ್ಯಾವರ ಕೋಳಿಪಳ್ದಿ ಊಟ ಮತ್ತು ಬೊಚ್ಚ ಗಿರಿಯಣ್ಣ ಮಾಸ್ತರ

ಈ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಭಾಷೆಗೆ ಗಂಡು ಮೆಟ್ಟಿನ ನಾಡು, ನಾಡಿನ ಭಾಷೆ ಅಂತ ಅನ್ನುತ್ತಾರಲ್ಲ ಹಾಗೆ ಈ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಸಮುದ್ರ ಮೆಟ್ಟಿದ ನೆಲ,...

0 ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು

ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಒಂದನ್ನು ಸೇರಿಸಿ

Your email address will not be published. Required fields are marked *

ಅವಧಿ‌ ಮ್ಯಾಗ್‌ಗೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ಚಂದಾದಾರರಾಗಿ‍

ನಮ್ಮ ಮೇಲಿಂಗ್‌ ಲಿಸ್ಟ್‌ಗೆ ಚಂದಾದಾರರಾಗುವುದರಿಂದ ಅವಧಿಯ ಹೊಸ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಇಮೇಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಡೆಯಬಹುದು. 

 

ಧನ್ಯವಾದಗಳು, ನೀವೀಗ ಅವಧಿಯ ಚಂದಾದಾರರಾಗಿದ್ದೀರಿ!

Pin It on Pinterest

Share This