ಬಿಳಿಮಲೆ ಕಾಲಂ : ತುಳು ಯಕ್ಷಗಾನಗಳು

ತುಳು ಯಕ್ಷಗಾನಗಳು

– ಪುರುಷೋತ್ತಮ ಬಿಳಿಮಲೆ

ಕೃಪೆ : ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ

ಕರಾವಳಿ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿರುವಯಕ್ಷಗಾನದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದಎರಡು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಪ್ರಭೇದಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಕರಾವಳಿಯ ದಕ್ಷಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿರುವತೆಂಕುತಿಟ್ಟು ಮತ್ತುಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿಕಂಡು ಬರುವ ಬಡಗುತಿಟ್ಟು.ಎರಡೂ ಭಾಗದ ಯಕ್ಷಗಾನಗಳಿಗೆ ಆಧಾರವಾಗಿರುವ ಪ್ರಸಂಗ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಬಹುತೇಕ ಸಾಮಾನ್ಯವೇಆಗಿದ್ದರೂಅದನ್ನುರಂಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ಪಡಿಸುವರೀತಿಯಲ್ಲಿಗಮನಾರ್ಹ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿವೆ. ಬಣ್ಣ, ಕುಣಿತ, ಮಾತುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯದಲ್ಲಿ ನಾವು ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು.1980 ರದಶಕದಲ್ಲಿ ಆಗ ಬಹಳ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದತೆಂಕುತಿಟ್ಟುಯಕ್ಷಗಾನದಲ್ಲಿಇನ್ನೊಂದು ಭಾಷಿಕಪ್ರ ಬೇಧ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು ವಿದ್ವಾಂಸರುಅದನ್ನು ತುಳು ತಿಟ್ಟುಎಂದುಕರೆದರು.ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಬದಲಾಣೆಯುಅದುವರೆಗೆಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿತವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಯಕ್ಷಗಾನವನ್ನು ತುಳುವಿನೆಡೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ದಿತು.ಆರಂಭದ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಿಲ್ಲಿ ತುಳು ಯಕ್ಷಗಾನಗಳು ಎಷ್ಟು ಜನಪ್ರಿಯವಾದುವೆಂದರೆ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ಸಾವಿರಾರು ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟು ಕಾಳಸಂತೆಯಲ್ಲಿ ಟಕೇಟ್ ಖರೀದಿಸಿ ಆಟ ನೋಡಿದರು. ಟೆಂಟ್ ಮೇಳಗಳ ದಿನದ ಸಂಪಾದನೆ 50ಸಾವಿರ ರೂಗಳಿಗೂ ಮೀರಿತು. ಮಂಗಳೂರಿನ ನೆಹರೂ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ತುಳು ಪ್ರಸಂಗದ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಸಂಖ್ಯೆ 30 ಸಾವಿರವನ್ನು ಮೀರಿದ್ದಕ್ಕೆ ನಾನೇ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದ್ದೆ. ಇಂದು ತುಳು ಯಕ್ಷಗಾನಗಳ ಭರಾಟೆಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ.ಈಚೆಗೆ ಮಂಗಳೂರಿಗೆ ಹೋಗಿದ್ದಾಗ ಶನಿವಾರದಂದು ನೆಹರೂ ಮೈದಾನದಕಡೆ ಹೋಗಿದ್ದೆ.ಅಲ್ಲಿಒಂದು ಮೇಳವೂ ಟೆಂಟ್ ಹಾಕಿರಲಿಲ್ಲ. ಚೆಂಡೆ ಸದ್ದಿಗಾಗಿ ನನ್ನ ಕಿವಿಗಳು ಹಂಬಲಿಸಿ ನಿರಾಶೆಗೊಂಡವು.ಯಕ್ಷಗಾನದ ಸುವರ್ಣಯುಗ ಮುಗಿದು ಹೋಯಿತೇ ಎಂಬ ಚಿಂತೆಯಲ್ಲಿ ಸದ್ದಿಲ್ಲದೆ ಮೌನವಾಗಿ ಹಿಂದಿರುಗಿದೆ. ಯಾಕೆ ತುಳು ಪ್ರಸಂಗಗಳು ಒಮ್ಮೆಲೇಅತ್ಯಂತಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ, ಅನತಿಕಾಲದಲ್ಲಿಯೇ ಕೊನೆ ಗೊಂಡಿತು?ಈ ಬಗೆಗೆ ಒಳ್ಳೆಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯೊಂದು ನಡೆಯಬೇಕಾದಅಗತ್ಯವಿದೆ.ನನ್ನ ಸೀಮಿತ ತಿಳುವಳಿಕೆ ಪ್ರಕಾರ, ತುಳು ಪ್ರಸಂಗಗಳ ಉಗಮಕ್ಕೆ ಕನ್ನಡಯಕ್ಷಗಾನ ಪ್ರಸಂಗಗಳೇ ಮುಖ್ಯಕಾರಣವಾಗಿದೆೆ. ಹೇಗೆಂದರೆ, ಭಕ್ತಿಯುಗದ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಹರಿದಾಸರಯಕ್ಷಗಾನ ಪ್ರವೇಶಗಳು ಯಕ್ಷಗಾನದಘನತೆಯನ್ನು ಎತ್ತರಿಸಿದ ಜೊತೆಗೆರಂಗದಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇತರರನ್ನುದೂರ ಮಾಡಿತು. ರಂಗದಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣದ ವೇಷ ಮಾಡುತ್ತಿರುವಅತ್ಯಂತ ಹಿರಿಯ, ಪ್ರಬುದ್ಧ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇತರ ವೇಷಧಾರಿಗಳನ್ನು ಚೌಕಿಯಲ್ಲಿ ( ವೇಷಹಾಕುವ ಜಾಗ) ಏಕವಚನದಲ್ಲಿಯೇ ಸಂಭೋದಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿಕಿರಿಯ ವಯಸ್ಸಿನ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಕಲಾವಿದರನ್ನು ಬಹುವಚನದಲ್ಲಿಯೇ ಮಾತಾಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಹೀಗೆ ಮೂಲೆಗೆ ಸರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇತರಕಲಾವಿದರು ತುಳು ಯಕ್ಷಗಾನಗಳ ಮೂಲಕ ಮತ್ತೆರಂಗಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಗೆ ಬಂದರು.ಇಂಥದ್ದೊಂದು ಪರಿವರ್ತನೆ ಸಂಭವಿಸುತ್ತಲಿರುವಾಗಅದಕ್ಕೆ ಪರವಾದ ಮತ್ತು ವಿರೋಧವಾದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳೂ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡವು.ಅದುವರೆಗೆ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಮನ್ನಿಸದೆ, ಸ್ವಂತ ಪ್ರತಿಭೆಯಿಂದಅದನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿದ ಮಂದಿಗಳೂ ಕೂಡಾ ಆಗ ಪರಂಪರೆಯರಕ್ಷಣೆಯ ಬಗೆಗೆ ಮಾತಾಡತೊಡಗಿದರು.ಯಕ್ಷಗಾನದಲ್ಲಿ ತುಳುವನ್ನು ತರುವುದರ ಬಗೆಗೆ ನಡೆದ ಚಚರ್ೆಗಳು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಿತ್ಯಂತರವೊಂದನ್ನೇ ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತವೆ.ಏಕೆಂದರೆ ತುಳು ಭಾಷೆಯ ಬಗೆಗೆ ನಡೆದ ಚಚರ್ೆಗಳು ಭಾಷೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿರಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅದು ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗದಜನರ ಬದುಕಿನಲ್ಲಾದ ಮಾಪರ್ಾಡುಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೂಡಾ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ. ಭೂಮಸೂದೆಯ ಪರಿಣಾಮಕಾರೀಜ್ಯಾರಿ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೋತ್ತರ ಭಾರತದರಾಜಕಾರಣದಲ್ಲಿ ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗದಜನರಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿದ ಅವಕಾಶ ತುಳುಭಾಷೆಯಾಗುಳ್ಳ ಬಿಲ್ಲವ, ಬಂಟ ಮೊಗವೀರ, ಗೌಡ ಮೊದಲಾದ ಸಮುದಾಯಗಳು ಸಾಧಿಸಿಕೊಂಡ ಸ್ವಾಭಿಮಾನ, ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗದಜನರು ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಿದರೀತಿಯೇ ಮೊದಲಾದ ಅನೇಕ ಸಂಗತಿಗಳು ತುಳುವಿಗೊಂದು ಮಾನ್ಯತೆಯನ್ನುತಂದಿತ್ತವು. ಇದು ಪುರೋಹಿತಶಾಹಿ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಠೀಕಿಸಿತು ಮತ್ತುಅದಕ್ಕಿದ್ದ ಸರ್ವಮಾನ್ಯತೆಯನ್ನು ಪದಚ್ಯುತಗೊಳಿಸಿತು.

ಚಿತ್ರ : ಮೇಳಗಳಿಂದ ಮರೆಯಾದತೆಂಕುತಿಟ್ಟಿನ ಬಣ್ಣದ ವೇಷ.

ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಯಕ್ಷಗಾನದ ವಸ್ತುವನ್ನೇ ಪಲ್ಲಟಗೊಳಿಸಿತು.ಯಕ್ಷಗಾನ ತುಳುಪ್ರಸಂಗಗಳ ಚರಿತ್ರೆ 1929ರಷ್ಟು ಹಿಂದೆ ಹೋದರೂ (ಕೃಷ್ಣ ಸಂಧಾನದ ತುಳು ಅನುವಾದ, ಸಂಕಯ್ಯ ಭಾಗವತರು) ಯಕ್ಷಗಾನದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆತಂದ ತುಳು ಪ್ರಸಂಗವೆಂದರೆಕೋಟಿಚೆನ್ನಯವೇ. 1940ರಲ್ಲಿ ಪಂದಬೆಟ್ಟು ವೆಂಕಟರಾಯರಿಂದರಚಿತವಾದ ಈ ಪ್ರಸಂಗವುಯಕ್ಷಗಾನರಂಗಭೂಮಿಗೆ ತುಳುವೀರರನ್ನು ತಂದಿತು ಮತ್ತುಯಕ್ಷಗಾನ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆಇನ್ನಿಲ್ಲದ ಹೊಸ ಅನುಭವವನ್ನುತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಬಿಲ್ಲವ ಹುಡುಗರ ಸಾಹಸ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಈ ಕಥೆಯುಯಕ್ಷಗಾನದ ಶೈಲಿಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿತು.ತುಳು ಪಾಡ್ದನದ ಮತ್ತು ತುಳುನಾಡಿನ ಆಚರಣೆಯ ಸಹಾಯದಿಂದ ತುಳು ಮಾತೃ ಭಾಷೆಯಾಗುಳ್ಳ ಕಲಾವಿದರುಗಳು ರಂಗದ ಮೇಲೆ ಹೊಸ ಲೋಕವನ್ನುಕಟ್ಟಿದರು.ಇಂದಿಗೂ ಈ ಪ್ರಸಂಗವೂಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ ಉಳಿದಿರುವುದು ಅದರ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಮುಂದೆ ತುಳುನಾಡ ಸಿರಿ, ಭೂತಾಳ ಪಾಂಡ್ಯ, ಅಮರಶಿಲ್ಪಿ ವೀರಕಲ್ಕುಡ, ಪಟ್ಟದ ಪದ್ಮಲೆ, ಸೊಕರ್ುದ ಸಿರಿಗಿಂಡೆ, ಕಾಡಮಲ್ಲಿಗೆ, ಗೆಜ್ಜೆದಪೂಜೆ, ಮೊದಲಾದ ಪ್ರಸಂಗಗಳು ತುಳು ಯಕ್ಷಗಾನವನ್ನು ಖಾಯಂಗೊಳಿಸಿದವು. ನಮಗೆಲ್ಲ ಈಗಾಗಲೇ ತಿಳಿದಿರುವಂತೆ, ಪಾಡ್ದನಗಳು ತುಳುನಾಡಿನ ಜನ ಸಾಮಾನ್ಯರ ಆತ್ಮಕಥೆಗಳಾಗಿವೆ. ಈ ಕಥೆಗಳು ರಂಗಭೂಮಿಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದಂತೆಜನ ಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆರಂಗದ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮನ್ನೇಕಂಡಂತಾಗಿರಬೇಕು.ತಾವು ನಂಬುವ ದೈವಗಳನ್ನೇ ರಂಗದಲ್ಲಿಕಂಡಾಗಜನರಿಗೆರಂಗಭೂಮಿಯುತಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ವಿಸ್ತರಣೆಯಂತೆಕಂಡಿರಬೇಕು.ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲದೆ ಸೊರಗಿದ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ತುಳು ರಂಗಭೂಮಿಯು ವಿಸ್ತಾರವಾದಒಂದು ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು.ಇದೊಂದು ಮಹಾನ್ಘಟನೆ. ತುಳು ಯಕ್ಷಗಾನಗಳು ಯಕ್ಷಗಾನ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ತಂದವು. ವೇಷಭೂಷಣಗಳು ಮತ್ತು ಬಣ್ಣಗಾರಿಕೆ ಸರಳಗೊಂಡವು. ಬಣ್ಣದ ವೇಷಗಳು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆರಂಗದಿಂದಲೇ ಮರೆಯಾದುವು. ಹಾಸ್ಯಗಾರರಿಗೆರಂಗದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನ ಪ್ರಾಪ್ತಿಸಿತು. ಎಷ್ಟೋ ಬಾರಿಅವರುರಂಗ ನಿದರ್ೇಶಕರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿತ್ತು ಎನ್ನಲಾದ ಒಡ್ಡೋಲಗ ಕುಣಿತಗಳು ಮರೆಗೆ ಸಂದುವು. ಕುಣಿತಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಕಾಣಿಸದಾದರೂ ಅವುಗಳ ವೈವಿಧ್ಯಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು. ಪೂರ್ವರಂಗವೂಕಾಣೆಯಾಯಿತು. ಕೇಳಿಹೊಡೆತ, ಬಾಲಗೋಪಾಲರಕುಣಿತ, ಸ್ತ್ರೀ ವೇಷಗಳು ಮರೆಗೆ ಸಂದುವು. ಹೀಗೆ ಅನೇಕ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಕಳಕೊಂಡ ಯಕ್ಷಗಾನವು ತುಳುವಿನ ಮೂಲಕ ಬೇರೆ ಕೆಲವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. ತುಳು ಭಾಷೆಯ ಸಮೃದ್ಧ ಬಳಕೆ, ತುಳು ನಾಡಿನಚರಿತ್ರೆಯ ಶೋಧನೆ, ಪಾಡ್ದನಗಳ ಬಳಕೆ, ರಂಗದಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತವತೆಯನ್ನು ಮೂಡಿಸಲು ಮಾಡಿದ ಪ್ರಯತ್ನ-ಇತ್ಯಾದಿಗಳು ರಂಗದಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು. ಆದರೆ ತುಳು ಯಕ್ಷಗಾನದ ಮೇಳದ ಯಜಮಾನರುಗಳು, ಕಲಾವಿದರು ಪರಂಪರೆಯಅರಿವಿಲ್ಲದೆ ಮಾಡಿದ ಕೆಲವು ಬದಲಾವಣೆಗೆಳು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ಬಂದಾಗ, ಅನಾಹುತ ಸಂಭವಿಸಿ ಹೋಗಿತ್ತು. ಕಲೆಯ ಮೂಲಕ ಹಣ ಸಂಪಾದಿಸುವುದು ಮಖ್ಯ ಪ್ರಣಾಳಿಕೆಯಾದಾಗ ಕಲೆ ಅವನತಿಯ ಹಾದಿ ಹಿಡಿಯುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಹಣಸಂಪಾದೆಗೋಸ್ಕರಎಲ್ಲ ಬಗೆಯ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ರಂಗಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಸಿನಿಮೀಯ ಘಟನೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಒಂದು ಬಗೆಯ ಭ್ರಾಮಕ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾಗಿದ್ದಯಕ್ಷಗಾನವುಅತಿಯಾದ ವಾಸ್ತವತಾವಾದದ ಹೊಡೆತಕ್ಕೆಗುರುಯಾಗಿ ನಲುಗಿತು. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿಅತಿ ಸಣ್ಣಕಾಲದಲ್ಲಿಯೇ ತುಳು ಯಕ್ಷಗಾನಗಳು ತೆರೆಮರೆಗೆ ಸರಿಯತೊಡಗಿದುವು. ನಾವೆಲ್ಲಇದರಿಂದಕಲಿಯಬಹುದಾದ ಪಾಠ ಬಹಳ ದೊಡ್ಡದು. ಆದರೆಕಲಿಯಲುಜನರೇಇಲ್ಲದ ಕಾಲವಿದು.        ]]>

‍ಲೇಖಕರು G

September 3, 2012

ಹದಿನಾಲ್ಕರ ಸಂಭ್ರಮದಲ್ಲಿ ‘ಅವಧಿ’

ಅವಧಿಗೆ ಇಮೇಲ್ ಮೂಲಕ ಚಂದಾದಾರರಾಗಿ

ಅವಧಿ‌ಯ ಹೊಸ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಇಮೇಲ್ ಮೂಲಕ ಪಡೆಯಲು ಇದು ಸುಲಭ ಮಾರ್ಗ

ಈ ಪೋಸ್ಟರ್ ಮೇಲೆ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ.. ‘ಬಹುರೂಪಿ’ ಶಾಪ್ ಗೆ ಬನ್ನಿ..

ನಿಮಗೆ ಇವೂ ಇಷ್ಟವಾಗಬಹುದು…

ತುಳು ಭಾಷೆಗೆ ಸಂವಿಧಾನದ ಮಾನ್ಯತೆ ಬೇಕು

ತುಳು ಭಾಷೆಗೆ ಸಂವಿಧಾನದ ಮಾನ್ಯತೆ ಬೇಕು

ಪುರುಷೋತ್ತಮ ಬಿಳಿಮಲೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ  ನಿರ್ದೇಶಕ ದೆಹಲಿ ತುಳು ಸಿರಿ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷಾ ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ತುಳುವಿಗೆ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. 1856...

0 ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು

ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಒಂದನ್ನು ಸೇರಿಸಿ

Your email address will not be published. Required fields are marked *

ಅವಧಿ‌ ಮ್ಯಾಗ್‌ಗೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ಚಂದಾದಾರರಾಗಿ‍

ನಮ್ಮ ಮೇಲಿಂಗ್‌ ಲಿಸ್ಟ್‌ಗೆ ಚಂದಾದಾರರಾಗುವುದರಿಂದ ಅವಧಿಯ ಹೊಸ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಇಮೇಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಡೆಯಬಹುದು. 

 

ಧನ್ಯವಾದಗಳು, ನೀವೀಗ ಅವಧಿಯ ಚಂದಾದಾರರಾಗಿದ್ದೀರಿ!

Pin It on Pinterest

Share This